ديگر : « دامغان » . و « 1 » در نواحى طبرستان « 2 » بلدهء معموره است و آنجا باد بسيار ميوزد « 3 » و در ظواهر آن بلده چاهى است كه هرگاه به اختيار يا بىاختيار ناپاكى در آن چاه افتد « 4 » طوفان باد پيدا مىشود كه خيمه و خرگاه را برميكند . هرگاه كسى از سلاطين در آن زمين نزول كند اول « 5 » معتمدان فرستد تا آن چاه را محافظت نمايند كه نجاستى دروى نيفتد « 6 » كه خانهء ايشان بر باد داده شود . و در « عجايب المخلوقات » آمده كه آنجا آبى است كه از غارى بيرون مىآيد كسرى آن را به صد و بيست قسمت كرده « 7 » بود و هرقسمتى بقريه‌اى ميرفت ، و همهء قسمتها چنان برابر بوده كه شخصى صد و بيست جوز در آب انداخته هرجوزى بقسمتى رفته « 8 » [ و گويند . سكندر ذو القرنين بهمهء عالم بگشت ، چون بدانجا رسيد وفات يافت ، جنازهء ويرا از اينجا به اسكندريه نقل كردند ] . ديگر : « بسطام « 9 » » قصبه ايست « 10 » مبارك و گويند خاصيتى دارد كه در وى

--> ( 1 ) - دامغان : « بلد كبير بين الرى و نيشابور و هو قصبة قومس قال مسعر بن مهلهل الدامغان مدينه كثيرة الفواكه و الرياح لا تنقطع بها ليلا و لا نهارا و بها مقسم للماء كسروى عجيب يخرج ماءه من مغارة فى الجبل ثم ينقسم اذا اتحدر عنه على ماية و عشرين قسمة لماية و عشرين رستاقا لا يزيد قسما على صاحبه و لا يمكن تاليفه على غير هذا القسمة و هو مستطرف » ( معجم البلدان - ج / 2 / ص 539 ليپزيك . نزهة القلوب - ص 161 ليدن ) . ( 2 ) - مج : طبرستان بلدهء معموره است و آنجا مك : طبرستان ، و آنجا . ( 3 ) - در اصل « بسيار ميرود » . ( 4 ) - افتد طوفان باد . مك : افتد باد . ( 5 ) - مج : كند اول معتمدان . مك : كند معتمدان . ( 6 ) - عبارت : [ كه خانهء ايشان بر باد داده شود ] از زيادات مج مىباشد . ( 7 ) - مج : كرده بود و هر . مك . مد : كرده و هر . ( 8 ) - عبارت : [ و گويند سكندر ذو القرنين . . . اسكندريه نقل كردند ] از زيادات مج مىباشد . ( 9 ) - بسطام : « بالكسر ثم السكون بلدة كبيرة بقومس على جادة الطريق الى نيسابور بعد دامغان بمرحلتين ، و هى كبيرة ذات اسواق ، و رايت قبر ابى يزيد البسطامى فى وسط البلد فى طرف السوق » ( معجم البلدان - ياقوت ج / 1 / ص 625 - 624 ليپزيك ) ( 10 ) - مج : قصبهء مبارك . مك . مد : قصبه است مبارك .